UYAP Üzerinden İstinaf ve Temyiz Başvurusu: Süre Tutum Dilekçesi ve Nispi Harç Hesabı
Hukuk ve ceza yargılamasında ilk derece mahkemelerinin verdiği nihai kararlara karşı Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ve Yargıtay (Temyiz) kanun yollarına başvuru hak düşürücü sürelere tabidir. Ceza davalarında tefhimle (yüze karşı kararın açıklanmasıyla) başlayan 7 günlük süre içerisinde gerekçeli karar henüz yazılmadığı için Süre Tutum (Müddeti Muhafaza) Dilekçesi verilmesi zorunludur. Hukuk davalarında ise tebliğle başlayan 2 haftalık sürede hem istinaf dilekçesinin UYAP'tan doğru sunulması hem de istinaf harçlarının eksiksiz yatırılması şarttır (dilekçeyi hazırlarken UDF editörde imza arızası yaşarsanız UDF Editörde e-imza ve Java hataları çözümü kılavuzumuz yol göstericidir). Bu rehberde UYAP üzerinden istinaf ve temyiz başvuru tekniklerini inceliyoruz.
1. Ceza Davalarında UYAP'tan Süre Tutum Dilekçesi Gönderme
Karar duruşmasında hüküm fıkrası açıklandığında gerekçe henüz ortada yoktur:
- Avukat UYAP Avukat Portal'a girerek Evrak Türü olarak İstinaf Süre Tutum Dilekçesi seçer.
- Dilekçede 'Hükmü istinaf ettiğimizi, gerekçeli kararın tebliğinden sonra ayrıntılı gerekçeli istinaf layihamızı sunacağımızı bildiririz' beyanı yazılır ve e-imza ile imzalanır.
- Ceza davalarında istinaf harcı bulunmadığı için dilekçe anında mahkeme sistemine işlenir ve hak kaybı önlenir.
2. Hukuk Davalarında İstinaf Harçları Nasıl Hesaplanır?
Hukuk davalarında istinaf yoluna başvururken iki temel harç kalemi vardır:
- İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı: Maktu olarak belirlenen sabit başvuru harcı.
- İstinaf Karar ve İlam Harcı: Dava konusu para ile değerlendirilebiliyorsa nispi harcın 1/4'ü; maktu davalarda ise maktu karar harcı peşin yatırılır.
- Tebligat ve Dosya Gönderme Gider Avansı: Dosyanın üst mahkemeye gönderilmesi ve kararın taraflara tebliği için gerekli posta gideri.
3. UYAP'ta Harç Eksikliği Muhtırası
UYAP Dava Dosyası üzerinden istinaf dilekçesi sunulurken sistem hesaplanan harç miktarını ekrana getirir. Harç eksik yatırılırsa mahkeme HMK m. 344 uyarınca 1 haftalık kesin süre içeren muhtıra tebliğ eder. Süresinde tamamlanmayan harç durumunda istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılır.
4. Yargıtay Temyiz Başvurusunda Duruşma Talebi Şartları
Hukuk davalarında Yargıtay'da duruşmalı inceleme talep edebilmek için:
- Dava konusunun kanunda belirtilen parasal sınırı (HMK m. 369) aşması zorunludur.
- Duruşma talebi mutlaka temyiz dilekçesinde açıkça belirtilmeli ve ek duruşma tebligat gider avansı peşin yatırılmalıdır.
5. İstinaf Başvurusunda En Sık Yapılan 3 Hata
| Hata | Kanuni Sonuç | Doğru Prosedür |
|---|---|---|
| Nispi harcı eksik yatırmak | HMK 344 muhtırası çıkar, 7 günde ödenmezse başvuru reddedilir | Hüküm altına alınan tutarın binde 68.31'inin 1/4'ü hesaplanmalı |
| Gerekçeli kararı tebliğ almadan süreyi beklemek | Süreler tebliğle başlar, gereksiz dosya gecikmesi oluşur | Karar yazılır yazılmaz UYAP'tan tebliğe çıkarılmalı |
Sonuç
Kanun yolu başvurularında UYAP'tan anında işlem yapmak ve harçları kuruşu kuruşuna eksiksiz yatırmak, müvekkilinizin davasının üst mahkemede incelenmesini garanti altına alır. Yüksek boyutlu dava evraklarını incelerken donma problemleri yaşamamak için UYAP Doküman Editörü (.udf) açılmıyor Java bellek ayarı yapılandırmasını uygulayabilirsiniz.
UYAP Portal Sistemlerinde Java, e-İmza Kütüphanesi ve e-Duruşma Donanım Mimarisi
Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) Avukat, Vatandaş ve Kurum Portalları, yüksek güvenlikli Java altyapısı ve Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) doğrulama katmanıyla çalışır. UDF Doküman Editörü, e-Duruşma WebRTC ses-görüntü motoru ve dava açma bileşenlerinin sorunsuz çalışması işletim sistemi düzeyinde yetkilendirme ve port yapılandırması gerektirir.
Özellikle macOS Sequoia, Sonoma ve Windows 11 güncellemeleri sonrasında UDF belgelerinin açılmaması, e-Duruşmada 'Sıradasınız' uyarısında takılıp bağlantının kopması veya çoklu vekaletname harç tahsilatı sırasında Java CPU kullanımının %100'e fırlaması avukatların duruşma kaçırmasına ve hak kayıplarına yol açabilmektedir.
Uygulama ve Sorun Giderme Kontrol Listesi
- UDF Editör Bellek Ayarları (-Xmx): Büyük ekli ve 500+ sayfalı dava dosyalarında UDF editörünün aniden kapanmasını önlemek için Java başlatma parametresine -Xmx1024m veya -Xmx2048m atanmalıdır.
- e-Duruşma Tarayıcı İzinleri ve WebRTC: Google Chrome veya Edge tarayıcısında UYAP e-Duruşma sayfası için Kamera, Mikrofon ve Açılır Pencere (Pop-up) izinleri kalıcı olarak 'İzin Verildi' yapılmalıdır.
- macOS Apple Silicon libakisp11 Yapılandırması: M1/M2/M3/M4 işlemcili Mac cihazlarda Akis kart kütüphanesi /usr/local/lib dizinine sembolik link (symlink) ile bağlanmalı, Terminal'den Gatekeeper izinleri verilmelidir.
- İstinaf ve Temyiz Süre Tutum Dilekçesi: UYAP'ta mesai saati bitimine yakın yaşanan sunucu yoğunluklarında gecikme yaşamamak için kısa süre tutum dilekçesi derhal sisteme kaydedilip barkod alınmalıdır.
Sık Yapılan 3 Kritik Hata ve Çözüm Formülü
Hata: e-Duruşmada 'Kamera/Mikrofon Bulunamadı' Uyarısı
İşletim sistemi gizlilik ayarlarında tarayıcının donanıma erişim izninin kapalı olması veya arkada Zoom/Teams gibi başka bir uygulamanın kamerayı kilitlemesinden kaynaklanır.
Hata: UDF Editörde 'Sertifika Zinciri Kırık / İmza Geçersiz' Hatası
TÜBİTAK Kamu SM ve ESHS kök sertifikalarının Java cacerts deposunda güncel olmamasından kaynaklanır. Güncel kök sertifika paketi editöre import edilmelidir.
Hata: Vekalet Pulu Tahsilatında Tarayıcının Askıda Kalması
Vekalet harcı ve baro pulu tahsilatında e-Tahsilat API servisinin yanıt vermemesi durumunda sayfa yenilenmemeli, dosya hareketlerinden tahsilat teyidi kontrol edilmelidir.