UYAP'tan İhtiyati Haciz ve Tedbir Talebi Gönderme: Teminat Mektubu Yükleme ve Hızlı Tensip
Alacak davalarında, boşanma davalarındaki mal rejimlerinde veya ticari uyuşmazlıklarda borçlunun mallarını kaçırmasını engellemek için başvurulan en etkili hukuki silahlar İhtiyati Haciz (İİK m. 257) ve İhtiyati Tedbir (HMK m. 389) talepleridir. Bu taleplerde zamanlama saniyelerle yarışır; borçlunun gayrimenkulü tapuda devretmesi veya bankadaki parayı çekmesi dakikalar içinde gerçekleşebilir. UYAP Avukat Portal sayesinde avukatlar adliyeye gitmeden, mesai saatleri içinde veya nöbetçi mahkemeler nezdinde saniyeler içinde ihtiyati haciz ve tedbir talebinde bulunabilmektedir. Bu rehberde acil tedbir taleplerinin UYAP operasyonunu adım adım ele alıyoruz.
1. Talep Dilekçesinin Hazırlanması ve UDF Şartı
İhtiyati haciz veya tedbir dilekçesi UYAP Doküman Editörü (.udf) formatında hazırlanmalı ve avukatın nitelikli elektronik imzası ile imzalanmalıdır:
- Dilekçede yaklaşık ispat kuralları uyarınca borcun mevcudiyetini ve gecikmesinde sakınca bulunan hali gösteren deliller (fatura, çek fotokopisi, banka dekontu) açıkça belirtilmelidir.
- Tedbir istenen malvarlığı bilgileri (taşınmaz ada/parsel, araç plakası, banka şubeleri) net olarak listelenmelidir.
2. UYAP'tan Değişik İş (D.İş) Dosyası Açma
Dava açılmadan önce ihtiyati haciz talep ediliyorsa Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesinde Değişik İş (D.İş) dosyası açılmalıdır:
- UYAP Avukat Portal > Hukuk Dava Açılış menüsüne gelinir.
- Yargı Birimi: İlgili Adliye; Mahkeme Türü: Asliye Ticaret Mahkemesi; Dava Türü: İhtiyati Haciz (Değişik İş) seçilir.
- Dilekçe ve ekli deliller sisteme yüklenir.
- Başvuru harcı, peşin harç ve tebligat gider avansı BaroKart veya online kredi kartı ile yatırılır.
3. Teminat Mektubunun Yüklenmesi ve Doğrulanması
Mahkeme ihtiyati haciz kararı verirken genellikle alacağın %10 ila %15'i oranında teminat yatırılmasını şart koşar:
- Nakit Teminat: Mahkeme veznesi IBAN'ına UYAP üzerinden doğrudan 'Teminat' türünde EFT yapılır.
- Banka Teminat Mektubu: Bankalar Birliği entegrasyonu sayesinde pek çok banka artık Elektronik Teminat Mektubu düzenlemektedir. Mektubun referans numarası UYAP'a girildiğinde mahkeme kalemi teminatı ekrandan anında görür.
4. Kararın İcraya Konulması: 10 Günlük Hak Düşürücü Süre
İİK m. 261 uyarınca, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde icra dairesinden kararın infazı (haciz uygulanması) istenmelidir. UYAP İcra Açılış ekranından aynı gün dosya açılarak haciz müzekkereleri tapu ve bankalara elektronik olarak (PolNet, TAKBİS) gönderilebilir.
5. Nöbetçi Mahkemelerde Hafta Sonu ve Gece Tedbir Talepleri
Cuma akşamı veya adli tatil dönemlerinde acil mal kaçırma şüphesi doğduğunda:
- UYAP Avukat Portal 7/24 kesintisiz çalışır. Gece saat 23:00'te gönderilen ihtiyati haciz talebi sistem tarafından anında nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilir.
- Nöbetçi hakim ertesi sabah UYAP üzerinden dosyayı inceler, e-imza ile tensip zaptını ve tedbir kararını yazar.
- Karar çıkar çıkmaz avukat portal üzerinden icra dairesine kararın infazı için talep gönderebilir.
6. İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Süreci (İİK m. 265)
Borçlu taraf aleyhine yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararını öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde kararı veren mahkemeye UYAP üzerinden itiraz edebilir. İtiraz sebepleri mahkemenin yetkisine, teminat miktarına veya alacağın vadesinin gelmediğine ilişkin olabilir.
Sonuç
UYAP üzerinden yürütülen ihtiyati haciz süreçleri doğru evrak yükleme ve anlık harç yatırma disiplini ile alacaklı müvekkilin haklarını en üst seviyede güvenceye alır.
UYAP İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir Talebi Parametre Tablosu Nasıl Uygulanır?
Mahkemelerden UYAP üzerinden ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir talep ederken teminat ve tensip kriterleri:
İhtiyati Haciz ve Tedbir Talep Parametreleri
| Talep Türü | Yasal Dayanak | Zorunlu Teminat Oranı / Şartı | Tensip ve Karar Süresi |
|---|---|---|---|
| İhtiyati Haciz (Para Alacakları) | İİK Madde 257 ve 258 | Alacak tutarının %10, %15'i (Nakit veya Teminat Mektubu) | Genellikle 24-48 saat içinde duruşmasız |
| İhtiyati Tedbir (Uyuşmazlık Konusu Mal) | HMK Madde 389-399 | Mahkeme takdirine göre %15, %20 teminat | 1-3 İş Günü içinde tensip zaptıyla |
| Elektronik Teminat Mektubu Yükleme | BKM ve Banka e-Teminat Mektubu | Doğrudan UYAP e-Teminat entegrasyonuyla | Anında mahkeme dosyasına intikal eder |
| Kararın İcraya Konulması Süresi | İİK Madde 261 / HMK Madde 393 | Karar tarihinden itibaren 10 gün içinde | 10 günde icraya konulmazsa tedbir/haciz kendiliğinden kalkar |